TRƯỜNG THCS LÊ QUANG SUNG
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐẾN VỚI GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
VẬT LÝ 8
?
KIỂM TRA BÀI CŨ:
a) Khi nào có công cơ học? Viết công thức, đơn vị tính công?
b) Chọn câu trả lời đúng.
Công cơ học phụ thuộc vào những yếu tố nào?
A. Công cơ học phụ thuộc vào lực tác dụng và vận tốc.
B. Công cơ học phụ thuộc vào lực tác dụng và độ chuyển dời
C. Công cơ học phụ thuộc vào vận tốc và độ chuyển dời.
D. Công cơ học phụ thuộc vào khối lượng vật và độ chuyển dời.
Chỉ có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật và làm cho
vật chuyển dời
Công thức tính công: A = F.s
Đơn vị tính công: Jun (J)
Hằng ngày ta thường nghe nói đến từ “năng lượng”. Ví dụ, nhà máy thuỷ điện Hoà Bình đã biến năng lượng của dòng nước thành năng lượng điện. Con người muốn hoạt động phải có năng lượng. Vậy năng lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng nào?
Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu dạng năng lượng đơn giản nhất là cơ năng
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
Hãy đọc thông tin SGK và cho biết khi nào vật có cơ năng. Đơn vị của cơ năng là gì?
Khi một vật có khả năng thực hiện công, ta nói vật đó có cơ năng.
Đơn vị của cơ năng là Jun (J)
TiẾT 19
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
1/ Thế năng hấp dẫn:
Hãy quan sát H16.1
Nếu quả nặng A đứng yên trên mặt đất thì có khả năng sinh công không? Vì sao?
Nếu đưa quả nặng lên độ cao nào đó, thì nó có cơ năng không? Tại sao?. Hãy đưa ra dự đoán của em?
Quả cầu A nằm trên mặt đất không sinh công, vì không thể kéo khúc gỗ di chuyển được
Hãy quan sát thí nghiệm để kiểm tra dự đoán
Từ kết quả của thí nghiệm hãy trả lời C1
C1. Quả nặng A chuyển động xuống làm dây căng. Dây căng làm quả nặng B chuyển động. Như vậy vật A có khả năng sinh công.
Hãy cho biết cơ năng mà quả nặng có được gọi là gì?
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
1/ Thế năng hấp dẫn:
Cơ năng của vật có được trong trường hợp này gọi là THẾ NĂNG
Bài 17
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
1/ Thế năng hấp dẫn:
Nếu vật A càng đưa lên cao, thì khả năng sinh công của vật A càng lớn vì kéo vật B đi xa hơn. Tức là có thế năng lớn

KẾT LUẬN:
Thế năng được xác định bởi độ cao của vật so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn.
Khi vật nằm trên mặt đất thì thế năng hấp dẫn của vật bằng không
Thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào độ cao của vật so với vị trí được chọn làm mốc. Thế năng hấp dẫn còn phụ thuộc vào khối lượng của vật.
Các em đọc phần chú ý SGK và thảo luận trong bàn và cho biết, thế năng hấp dẫn của vật còn phụ thuộc vào yếu tố nào của vật?
Vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì công mà vật có khả năng thực hiện được càng lớn, nghĩa là thế năng của vật càng lớn.
Bài 17
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
1/ Thế năng hấp dẫn:
2/ Thế năng đàn hồi:
Hãy quan sát H16.2 và cho biết hai lò xo này, cái nào có cơ năng? Vì sao?
H16.2
a)
b)
Lò xo ở H16.2b) có cơ năng vì nó có khả năng sinh công
CƠ NĂNG
Hãy đề xuất một phương án làm thí nghiệm chứng tỏ lò xo bị nén có cơ năng?
Hãy cho biết cơ năng của lò xo sinh ra trong trường hợp này gọi là gì?
Cơ năng mà lò xo có được trong trường hợp này cũng được gọi là thế năng.
Lò xo bị nén lại nhờ một sợi dây buộc, phía trên đặt một miếng gỗ, đốt cháy ( hoặc cắt đứt) sợi dây thì lò xo làm khúc gỗ bay lên.
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
1/ Thế năng hấp dẫn:
2/ Thế năng đàn hồi:
Trong thí nghiệm trên, nếu lò xo bị nén càng nhiều thì khả năng sinh công của lò xo như thế nào?
Một vật ở trạng thái đứng yên như đã xét ở trên có cơ năng . Còn một vật đang chuyển động thì có cơ năng hay không ?
Dạng cơ năng này được gọi là gì ?
KẾT LUẬN:
Cơ năng khi lò xo bị nén có được cũng được gọi là thế năng.
Lò xo càng bị nén nhiều thì công do lò xo sinh ra càng lớn, nghĩa là thế năng của lò xo càng lớn.
Thế năng phụ thuộc vào độ biến dạng đàn hồi, nên được gọi là thế năng đàn hồi.
Nếu lò xo bị nén càng nhiều thì khi bung ra sẽ đẩy khúc gỗ đi xa hơn, tức là sẽ sinh công lớn hơn.
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
III. ĐỘNG NĂNG:
1/ Khi nào vật có động năng?
H16.3
Hãy quan sát H16.3, cho biết để thí nghiệm cần những dụng cụ nào?
Hãy dự đoán xem nếu hòn bi lăn theo máng nghiêng xuống sẽ có hiện tượng gì đối với khúc gỗ?
Hãy quan sát thí nghiệm và trả lời câu hỏi C3?
Hình 16.3
CƠ NĂNG
C3. Quả cầu A lăn xuống đập vào vật B làm nó chuyển động.
Hãy chứng minh rằng quả cầu A chuyển động có khả năng thực hiện công?
Vì khi chuyển động vật A có khả năng tác dụng lực lên vật B và làm nó chuyển động.
A
B
Mỗi em hãy tự đọc câu C5 và chọn từ thích hợp để điền vào chổ trống?
C5: Một vật chuyển động có khả năng……………………….., tức là có cơ năng
Thực hiện công
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
III. ĐỘNG NĂNG:
1/ Khi nào vật có động năng?
Cơ năng của vật do chuyển động mà có gọi là động năng
2/ Động năng của vật phụ thuộc vào các yếu tố nào?
(1)
S1
(2)
S2
Hình 16.3
Em hãy quan sát thí nghiệm 2 dưới đây và thảo luận câu C6. Từ đó suy ra động năng quả cầu A phụ thuộc thế nào vào vận tốc của nó?
CƠ NĂNG
C6: so với TN1, lần này miếng gỗ chuyển động được đoạn dài hơn. Như vậy khả năng thực hiện công của quả cầu A lần này lớn hơn lần trước. Quả cầu A lăn từ vị trí cao hơn nên vận tốc của nó đập vào miếng gỗ B lớn hơn trước.
Qua TN có thể rút ra kết luận: Động năng quả cầu A phụ thuộc vào vận tốc của nó. Vận tốc càng lớn thì động năng càng lớn.
(1)
S1
S2
Hình 16.3
CƠ NĂNG
Các em hãy tìm hiểu cách bố trí thí nghiệm 3 và quan sát thí nghiệm để trả lời câu hỏi C7.
C8. Qua các thí nghiệm trên cho thấy động năng phụ thuộc những yếu tố gì và phụ thuộc như thế nào?
C7. Miếng gỗ chuyển động được đoạn đường dài hơn.
Như vậy công của quả cầu A’ thực hiện được lớn hơn công của quả cầu A thực hiện lúc trước.
TN cho thấy : động năng của quả cầu còn phụ thuộc vào khối lượng của nó ,khối lượng của vật càng lớn thì động năng của vật càng lớn.
C8. Động năng phụ thuộc vận tốc và khối lượng của nó. Vật có khối lượng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn.
CƠ NĂNG
I. CƠ NĂNG:
II. THẾ NĂNG:
III. ĐỘNG NĂNG:
1/ Khi nào vật có động năng?
2/ Động năng của vật phụ thuộc vào các yếu tố nào?

- Vật có khối lượng càng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn.
CHÚ Ý: Động năng và thế năng là hai dạng của cơ năng.
Một vật có thể vừa có động năng vừa có cả thế năng.
Cơ năng của một vật bằng tổng thế năng và động năng của nó.
Khi tham gia giao thông, phương tiện tham gia có vận tốc lớn (có động năng lớn) sẽ khiến cho việc xử lí sự cố gặp khó khăn, nếu xảy ra tai nạn sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Các vật rơi từ trên cao xuống bề mặt trái đất có động năng lớn nên rất nguy hiểm đến tính mạng con người và các công trình khác.
Học sinh khi tham gia giao thông trên đường cần nghiêm chỉnh chấp hành luật giao thông như: không phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng trên đường. Tuyên truyền cho mọi người trong gia đình thực hiện tốt an toàn giao thông, và an toàn trong lao động.
C9: Hãy tìm ví dụ một vật vừa có thế năng vừa có cả động năng?
IV. VẬN DỤNG:
C9. Vật vừa có cả thế năng và động năng như:
Máy bay đang bay trên bầu trời.
Nước chảy từ trên cao xuống
CƠ NĂNG
Thế năng đàn hồi
Thế năng + Động năng
Thế năng hấp dẫn
C10. Cơ năng của từng vật ở H 16.4a,b,c thuộc dạng cơ năng nào?
GHI NHỚ :
Qua bài học hãy cho biết khi nào một vật có cơ năng?
Khi vật có khả năng thực hiện công,ta nói vật có cơ năng.
Cơ năng tồn tại ở những dạng nào? Và phụ thuộc vào những yếu tố gì?
Cơ năng tồn tại ở hai dạng là thế năng và động năng.
Cơ năng phụ thuộc vào độ cao gọi là thế năng hấp dẫn.
Cơ năng phụ thuộc vào độ biến dạng của vật gọi là thế năng đàn hồi.
Cơ năng của vật do chuyển động mà có gọi là động năng.Động năng phụ thuộc vào khối lượng và chuyển động của vật.
CỦNG CỐ- BÀI TẬP
BÀI TẬP
Bài tập 1
Bài tập 2
Bài tập 3
Động năng của vệ tinh quay quanh quỹ đạo: 3.10 9J
Động năng của cầu thủ bóng đá đang chạy: 4500J
Động năng của con ong đang bay:0,002J
Động năng của con sên đang bò: 0,0000001J
Động năng của Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời: 2,7.10 33J
CÓ THỂ EM CHƯA BiẾT
ĐỘ LỚN CỦA MỘT SỐ GIÁ TRỊ ĐỘNG NĂNG
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
N?m v?ng n?i dung ph?n ghi nh?
Tỡm vớ d? v? v?t cú d?ng nang, cú th? nang v� v?t v?a cú c? d?ng nang v� th? nang
L�m b�i t?p 16.1- 16.5 ? SBT
D?c tru?c b�i " S? chuy?n húa v� b?o to�n co nang "