GIÁO ÁN DỰ THI
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Đặt mắt nhìn dọc theo một chiếc đũa thẳng từ đầu trên (hình 40.1a), ta không nhìn thấy đầu dưới của đũa. Giữ nguyên vị trí đặt mắt, đổ nước vào bát (hình 40.1b), liệu có nhìn thấy đầu dưới của đũa không?
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
1. Quan sát:
Quan sát hình 40.2 và nêu nhận xét về đường truyền của tia sáng:
Từ S đến I (trong không khí)
Từ I dến K (trong nước)
Từ S đến mặt phân cách rồi đến K.
Từ S đến I tia sáng truyền thẳng
Từ I đến K tia sáng truyền thẳng
Từ S đến K tia sáng bị gãy khúc tại mặt nước (mặt phân cách giữa hai môi trường)
Nhận xét:
2. Kết luận
Tia sáng truyền từ không khí sang nước ( tức là truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác) thì bị gãy khúc tại mặt phân cách gữa hai môi trường. Hiện tượng đó gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
1. Quan sát:
3. Một vài khái niệm
2. Kết luận
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
1. Quan sát:
4. Thí nghiệm:
2. Kết luận
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
1. Quan sát:
3. Một vài khái niệm
C1. Hãy cho biết tia khúc xạ có mằm rong mặt phẳng tới không? Góc tới và góc khúc xạ góc nào lớn hơn?
Trả lời: Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới. Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.
C2: Hãy đề xuất phương án thí nghiệm để kiểm tra xem những nhận xét trên còn đúng khi ta thay đổi góc tới hay không.
5. Kết luận:
Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì:
Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
Góc khúc xạ nhỏ góc tới
C3. Hãy thể hiện kết luận trên băng hình vẽ.
4. Thí nghiệm:
2. Kết luận
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
3. Một vài khái niệm
1. Quan sát:
K/Khí
Nước
1. Dự đoán:
II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
C4. kết luận trên có còn đúng tia sáng truyền từ nước sang không khí hay không? Đề xuất một phương án thí nghiệm để kiểm tra dự đoán đó.
2. Thí nghiệm kiểm tra.
Từ thí nghiệm trên em có kết kuận gì về đường truyền của tia sáng từ nước sang không khí.
3. Kết luận:
1. Dự đoán:
II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
2. Thí nghiệm kiểm tra.
Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì:
Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
Góc kúc xạ lớn hơn góc tới.

III. Vận dụng:
II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
C7: Phân biệt các hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng.
III. Vận dụng:
C7: Phân biệt các hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng.
II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Hiện tượng phản xạ ánh sáng:
- Khi tia tới gặp mặt phân cách giữa hai môi trường bị hắt lại môi trường cũ. Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- Góc phản xạ bằng góc tới.
Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:
Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt bị gãy khúc tại mặt phân cách và tiếp tục đi vào môi trường trong suốt thứ hai. Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
Góc khúc xạ không bằng góc tới.
C8: Giải thích hiện tượng nêu ra ở phần mở bài.
- Khi chưa đổ nước vào bát ta không nhìn thấy đầu dưới (A) của chiếc đũa vì trong không khí ánh sáng chỉ có thể truyền thẳng từ A đến mắt. Nhưng những điểm trên chiếc đũa thẳng đã chắn mất đường truyền đó nên tia sáng này không đến được mắt.
III. Vận dụng:
II. Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí
Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Khi đổ nước vào bát tới một vị trí nào đó ta lại nhìn thấy đầu dưới (A) vì ánh sáng phát ra từ đầu dưới của chiếc đũa đến mặt phân cách và truyền đến mắt do hiện tượng khúc xạ ánh sáng, hay nói cách khác ta đã nhìn thấy ảnh của đầu dưới của chiếc đũa
CỦNG CỐ
Tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì bị gãy khúc tại mặt phân cách gữa hai môi trường. Hiện tượng đó gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì góc khúc xạ lớn hơn góc tới.

- Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì, góc khúc xạ nhỏ góc tới

.C

.C
Trên hình 40.2 người ta còn gọi:
I là điểm tới, SI là tia tới.
IK là tia khúc xạ.
Đường NN’ vuông góc với mặt phân cách là pháp tuyến tại điểm tới.
Góc SIN là góc tới, ký hiệu là i.
Góc KIN’ là góc khúc xạ, ký hiệu là r.
Mặt phẳng chứa tia tới SI và pháp tuyến NN’ là mặt phẳng tới.